Opdrachtgevers

Leren van Biologische landbouw: Bij natuur inclusief boeren, hoort een eigen verdienmodel

Terecht wordt aandacht gevraagd voor maatschappelijke waarden bij de productie van ons voedsel. Doel van deze termen is het ontwikkelen van bewustwording, dat landbouw meer is als alleen een economisch productiemodel. De overheid is hierbij vaak de initiatiefnemer. Men wil richting geven. Maar ondersteunende wetgeving, dan wel financiële steun om structurele veranderingsprocessen te bevorderen, ontbreekt. En dat is jammer.
Intensivering levert meer maatschappelijke schade op
De landbouw in Nederland en de zuivelsector in bijzonder,heeft zicht ontwikkeld op basis van een verdienmodel op basis van wereldmarktprijzen. Om hier een toonaangevende rol in te spelen is/was het noodzakelijk om zeer efficiënt om te gaan met de productiemiddelen. Voor het grondgebruik en het vee betekende dit zo veel mogelijk produceren per ha en per koe. De Nederlandse landbouw is daardoor zeer intensief geworden. En daar zit nu net het probleem. Er is geen prominente ruimte meer voor zaken als biodiversiteit, natuurbeheer, dierwelzijn, voedselkwaliteit en milieuvraagstukken. Kortom: het bedrijfseconomisch perspectief op basis van de marktprijzen, biedt te weinig ruimte.

Model extensief biodiversiteit melkprijs en markt
Bij extensiveren hoort een ander verdienmodel

Agrarische ondernemers die hun bedrijf serieus willen ontwikkelen naar natuur inclusieve bedrijfsvoering, moeten bereid zijn om te extensiveren. Maar het moet ook mogelijk zijn, want dat kost geld. Daarom kan dat alleen als hierbij ook een bedrijfseconomisch perspectief wordt geboden. Dat kan in de vorm van subsidies zoals deze nu bestaan: toeslagen via GLB en ha-vergoeding voor natuurbeheer. Tijdelijk biedt dat goede perspectieven en is een goed stuurmiddel. Beter is het om de reële kosten in de productprijs te verwerken.

Lange termijnvisie

Voor de langere termijn moet echter erkend worden dat de feitelijke productprijs te laag is om de belangrijke maatschappelijke waarden te kunnen handhaven/ontwikkelen. Daarvoor is een complete omslag nodig, waarbij ook de marktpositie van Nederland in de wereld ter discussie gesteld mag worden. Ook de rol van de consument is hierbij belangrijk, omdat ze bereid moeten zijn om meer te betalen voor een liter melk of stukje kaas. 

Ervaring uit de biologische landbouw geeft aan dat het heel goed mogelijk is om met een duurzaam verdienmodel het natuur inclusief boeren te realiseren. Hierbij zijn 3 voorwaarden:

  1. Goede wet- en regelgeving
  2. Controle en handhaving
  3. Eigen marktperspectief op basis van een reële prijsvorming

Nadeel is dat de huidige biologische markt zeer beperkt is. Dat zal ook zo blijven als de bio-consumentenprijs, niet concurrerender kan worden met de reguliere prijs. Om dit te realiseren is betrokkenheid van de overheid noodzakelijk.